Vacaturebank.ai
Terug naar startpagina

EU AI Act en de arbeidsmarkt

Werft u met behulp van AI, of solliciteert u bij een organisatie die AI gebruikt? Dan krijgt u te maken met de EU AI Act. Deze Europese wet stelt strenge eisen aan AI bij werving, selectie en personeelsbeheer. Op deze pagina leest u welke regels wanneer gelden, wat u als werkgever moet regelen, welke rechten u als werkzoekende heeft en welke artikelen van de wet daarvoor relevant zijn.

Hoog-risicocategorie

Werving en HR

AI voor werving, selectie en personeelsbesluiten valt onder de strengste regels.

Deadline hoog-risico-AI in HR

2 dec. 2027

Na uitstel via de Digital Omnibus, die op 27 juli 2026 in werking trad.

Maximale boete

€ 35 mln of 7%

Voor verboden praktijken. Andere overtredingen tot € 15 mln of 3% van de wereldwijde jaaromzet.

Tijdlijn van de EU AI Act

De EU AI Act wordt stap voor stap van kracht. Hieronder ziet u de belangrijkste mijlpalen en wat die betekenen voor werkgevers en werkzoekenden.

  1. 1 augustus 2024Van kracht

    De EU AI Act treedt in werking

    De Europese AI-verordening is officieel van kracht. De regels gaan gefaseerd gelden, zodat organisaties tijd krijgen om zich voor te bereiden.

    Werkgevers: Breng in kaart welke AI-tools u gebruikt in werving, selectie en personeelsbeheer.

    Werkzoekenden: Werkgevers gaan AI-gebruik in het sollicitatieproces kritischer bekijken.

  2. 2 februari 2025Van kracht

    Verboden praktijken en AI-geletterdheid

    Onaanvaardbare AI-toepassingen zijn verboden, waaronder emotieherkenning bij werknemers en werkzoekenden (behalve om medische of veiligheidsredenen). Organisaties moeten werken aan de AI-geletterdheid van hun personeel.

    Werkgevers: Stop met tools die emoties of persoonlijkheid afleiden uit video- of spraakopnames van werkzoekenden.

    Werkzoekenden: AI-geletterdheid wordt een basisvaardigheid die werkgevers actief ontwikkelen.

  3. 2 augustus 2025Van kracht

    Regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden

    Aanbieders van modellen zoals grote taalmodellen moeten documentatie bijhouden, auteursrecht respecteren en een samenvatting van hun trainingsdata publiceren. Lidstaten wijzen toezichthouders aan en boetes kunnen worden opgelegd.

    Werkgevers: Vraag leveranciers van HR-software op basis van taalmodellen om hun EU AI Act-documentatie.

    Werkzoekenden: Meer vraag naar AI governance- en compliance-specialisten bij AI-aanbieders.

  4. 27 juli 2026Wijziging

    Wijziging: Digital Omnibus in werking

    Verordening (EU) 2026/1744 wijzigt de EU AI Act. De hoog-risicoverplichtingen voor werving en HR schuiven op naar 2 december 2027. Organisaties moeten AI-geletterdheid ondersteunen, maar hoeven geen specifiek niveau meer te garanderen.

    Werkgevers: U krijgt ruim 16 maanden extra voorbereidingstijd. De eisen zelf blijven gelden.

    Werkzoekenden: Werkgevers blijven investeren in compliance; de vraag naar deze expertise loopt door.

  5. 2 augustus 2026Van kracht

    Transparantieverplichtingen (artikel 50)

    Mensen moeten weten wanneer zij met een AI-systeem communiceren, en door AI gegenereerde of gemanipuleerde content moet herkenbaar zijn.

    Werkgevers: Een recruitmentchatbot of AI-assistent in uw sollicitatieproces moet melden dat de werkzoekende met AI communiceert.

    Werkzoekenden: U heeft het recht te weten wanneer u in een sollicitatieproces met AI te maken heeft.

  6. 2 december 2027Volgende

    Hoog-risico-AI in werving en HR

    AI voor het plaatsen van gerichte vacatures, het filteren van cv's, het beoordelen van sollicitanten en voor besluiten over promotie, ontslag, taakverdeling en prestatiemonitoring geldt als hoog risico (bijlage III).

    Werkgevers: Borg menselijk toezicht, bewaar logs minimaal zes maanden en informeer werknemers en de ondernemingsraad vooraf.

    Werkzoekenden: U krijgt recht op uitleg bij besluiten die mede op een hoog-risico-AI-systeem zijn gebaseerd.

  7. 2 augustus 2028

    Hoog-risico-AI in gereguleerde producten

    De verplichtingen gaan gelden voor AI die onderdeel is van producten onder EU-productwetgeving (bijlage I), zoals machines en medische hulpmiddelen.

    Werkgevers: Relevant voor werkgevers in industrie, zorg en techniek die AI in machines of apparatuur inzetten.

    Werkzoekenden: Groeiende vraag naar AI-specialisten met kennis van productveiligheid en certificering.

Welke HR-toepassingen zijn hoog risico?

De EU AI Act deelt AI-systemen in naar risico. Gebruikt u AI voor een van de onderstaande HR-taken, dan valt dat systeem in de strengste categorie "hoog risico" (bijlage III). Vanaf 2 december 2027 gelden daarvoor de verplichtingen voor werkgevers hieronder.

  • Gericht plaatsen van vacatures
  • Analyseren en filteren van sollicitaties
  • Beoordelen en rangschikken van sollicitanten
  • Besluiten over promotie en ontslag
  • Taken toewijzen op basis van gedrag of kenmerken
  • Monitoren en beoordelen van prestaties

Wat betekent de EU AI Act voor werkgevers en werkzoekenden?

Wat moet u als werkgever regelen?

Als gebruiker van een hoog-risicosysteem bent u "gebruiksverantwoordelijke". Dat betekent onder meer:

  • Het systeem gebruiken volgens de instructies van de aanbieder.
  • Menselijk toezicht laten uitvoeren door bekwame, getrainde medewerkers.
  • Zorgen dat de invoergegevens relevant en representatief zijn, voor zover u daar invloed op heeft.
  • Automatisch gegenereerde logs minimaal zes maanden bewaren.
  • Werknemers en hun vertegenwoordigers informeren voordat u het systeem op de werkvloer inzet.
  • Werkzoekenden informeren wanneer een hoog-risicosysteem meebeslist, en op verzoek uitleg geven.

In Nederland heeft de ondernemingsraad bovendien instemmingsrecht bij systemen waarmee personeel wordt gevolgd (artikel 27 WOR).

Welke rechten heeft u als werkzoekende?

De EU AI Act en de AVG geven werkzoekenden en werknemers samen deze waarborgen:

  • U mag weten wanneer u met een chatbot of AI-assistent communiceert.
  • Emotieherkenning tijdens sollicitaties en op het werk is verboden.
  • U heeft recht op uitleg bij besluiten die mede op hoog-risico-AI zijn gebaseerd.
  • Een besluit met aanzienlijke gevolgen mag niet uitsluitend geautomatiseerd worden genomen (artikel 22 AVG).

Kennis van de EU AI Act is ook een kans: organisaties zoeken professionals die AI verantwoord kunnen inzetten.

Welke artikelen van de EU AI Act zijn relevant?

Een overzicht van de hoofdstukken, artikelen en bijlagen van de EU AI Act die van belang zijn voor werkgevers, recruiters en werkzoekenden.

Hoofdstuk I · Artikel 3

Definities

Bepaalt wie "aanbieder" (leverancier van het AI-systeem) en wie "gebruiksverantwoordelijke" is. Een werkgever of recruiter die AI-software inzet, is gebruiksverantwoordelijke.

Werkgevers en recruiters

Hoofdstuk I · Artikel 4

AI-geletterdheid

Organisaties ondersteunen de AI-kennis van medewerkers die met AI-systemen werken, zoals recruiters en HR-professionals.

Werkgevers en recruiters

Hoofdstuk II · Artikel 5, lid 1, sub f

Verbod op emotieherkenning

AI die emoties afleidt van werknemers of sollicitanten is verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen.

Werkgevers en recruitersWerkzoekenden

Hoofdstuk II · Artikel 5, lid 1, sub g

Verbod op biometrische categorisering

Het afleiden van onder meer ras, politieke opvattingen, vakbondslidmaatschap of seksuele gerichtheid uit biometrische gegevens is verboden.

Werkgevers en recruitersWerkzoekenden

Hoofdstuk III · Artikel 6 en bijlage III, punt 4

Hoog risico: werkgelegenheid en personeelsbeheer

AI voor werving en selectie (4a) en voor besluiten over arbeidsvoorwaarden, promotie, ontslag, taakverdeling en prestatiemonitoring (4b) geldt als hoog risico.

Werkgevers en recruitersWerkzoekenden

Hoofdstuk III, afdeling 2 · Artikelen 9 t/m 15

Eisen aan hoog-risicosystemen

Risicobeheer, datakwaliteit, documentatie, logging, transparantie, menselijk toezicht en nauwkeurigheid. Toets hierop bij de keuze van HR-software.

Werkgevers en recruiters

Hoofdstuk III, afdeling 3 · Artikel 26

Verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken

Gebruik volgens instructies, menselijk toezicht, logs minimaal zes maanden bewaren, werknemers(vertegenwoordigers) vooraf informeren (lid 7) en betrokkenen informeren (lid 11).

Werkgevers en recruitersWerkzoekenden

Hoofdstuk III, afdeling 3 · Artikel 27

Beoordeling van gevolgen voor grondrechten

Publieke werkgevers en private partijen die publieke diensten verlenen, beoordelen vóór gebruik de gevolgen van het systeem voor grondrechten.

Werkgevers en recruiters

Hoofdstuk IV · Artikel 50

Transparantieverplichtingen

Werkzoekenden moeten weten wanneer zij met een chatbot of AI-assistent communiceren, en door AI gegenereerde content moet herkenbaar zijn.

Werkgevers en recruitersWerkzoekenden

Hoofdstuk IX · Artikel 85

Recht op het indienen van een klacht

Iedereen kan een klacht indienen bij een markttoezichtautoriteit als hij vermoedt dat de EU AI Act wordt overtreden.

Werkzoekenden

Hoofdstuk IX · Artikel 86

Recht op uitleg

Recht op een duidelijke uitleg van de rol van AI bij een besluit dat mede is gebaseerd op een hoog-risicosysteem uit bijlage III.

Werkzoekenden

Hoofdstuk XII · Artikel 99

Sancties

Boetes tot € 35 mln of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden praktijken, en tot € 15 mln of 3% voor andere overtredingen.

Werkgevers en recruiters

Laatste ontwikkelingen

Recente ontwikkelingen rond de EU AI Act die relevant zijn voor de arbeidsmarkt, met per update wat deze betekent voor werkgevers en werkzoekenden.

13 november 2026

Verduidelijking van werkgeversverplichtingen onder de EU AI-verordening

Houthoff heeft een analyse gepubliceerd die bevestigt dat, hoewel de regels voor hoogrisico-AI in HR zijn uitgesteld tot 2 december 2027, werkgevers nu al moeten voldoen aan verplichtingen rondom AI-geletterdheid en transparantie. De richtlijn benadrukt dat werkgevers optreden als verwerkingsverantwoordelijken en de AI-geletterdheid van personeel moeten ondersteunen zonder dat zij een specifiek niveau per individu hoeven te garanderen.

Werkgevers: Werkgevers moeten ervoor zorgen dat zij adequate training en ondersteuning bieden aan personeel dat AI-tools gebruikt om te voldoen aan de bijgewerkte vereisten voor AI-geletterdheid uit artikel 4.

Werkzoekenden: Werkzoekenden profiteren van transparantieverplichtingen die ervoor zorgen dat zij worden geïnformeerd wanneer zij tijdens het wervingsproces met AI-systemen interageren.

11 november 2026

EDPB kondigt handhavingsfocus op geautomatiseerde werving voor 2027 aan

De European Data Protection Board (EDPB) heeft aangegeven dat haar gecoördineerde handhavingsactie in 2027 specifiek de naleving van artikel 22 van de AVG met betrekking tot geautomatiseerde besluitvorming in de werksfeer zal toetsen. Dit omvat een focus op hoe bedrijven AI-tools gebruiken om werkzoekenden te screenen en te rangschikken.

Werkgevers: Werkgevers moeten hun huidige geautomatiseerde wervingstools auditen om ervoor te zorgen dat zij voldoen aan de AVG-beperkingen op volledig geautomatiseerde besluitvorming vóór de handhavingsactie in 2027.

Werkzoekenden: Werkzoekenden kunnen rekenen op verscherpt toezicht op hoe hun gegevens door AI worden verwerkt, wat hun recht op menselijke tussenkomst bij wervingsbesluiten versterkt.

19 oktober 2026

Eerste geharmoniseerde norm ter ondersteuning van de EU AI-verordening gepubliceerd

De Europese Commissie heeft de eerste geharmoniseerde norm in het Publicatieblad gepubliceerd ter ondersteuning van de uitvoering van de EU AI-verordening. Deze norm biedt technische specificaties die ontwikkelaars en gebruikers helpen om te voldoen aan de wettelijke vereisten uit de wetgeving.

Werkgevers: Werkgevers kunnen deze geharmoniseerde norm nu gebruiken als referentiekader om te waarborgen dat hun AI-systemen in lijn zijn met de EU-vereisten, wat de naleving voor risicovolle systemen vergemakkelijkt.

Werkzoekenden: Werkzoekenden profiteren van meer rechtszekerheid en veiligheid, aangezien de norm helpt te waarborgen dat AI-instrumenten die bij werving worden gebruikt, zijn ontwikkeld volgens geverifieerde technische standaarden.

15 oktober 2026

Verduidelijking over de classificatie van hoogrisico-AI in werkgelegenheid

De Europese Commissie heeft richtlijnen verstrekt die bevestigen dat AI-systemen voor werving, selectie van leerlingplaatsen en achtergrondcontroles als hoogrisico worden geclassificeerd onder bijlage III van de EU AI-verordening. Deze systemen zijn onderworpen aan strikte nalevingsvereisten omdat zij een materiële invloed hebben op loopbaanperspectieven en besluitvorming in de werksfeer.

Werkgevers: Werkgevers moeten ervoor zorgen dat alle AI-tools die worden gebruikt voor werving of personeelsbeheer vóór de deadline van december 2027 worden getoetst op naleving van de hoogrisico-eisen.

Werkzoekenden: Werkzoekenden worden beschermd door verbeterde transparantie- en verantwoordingsmaatregelen die voorkomen dat AI hun kansen op de arbeidsmarkt op oneerlijke wijze beïnvloedt.

30 september 2026

Advisory Forum van de AI-verordening houdt eerste technische workshops

Het Advisory Forum van de AI-verordening, opgericht onder artikel 67 van de EU AI-verordening, is begonnen met technische workshops om de uitvoering van de verordening te ondersteunen. Deze sessies brengen 174 leden uit het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld samen om normalisatie en praktische uitdagingen bij de inzet van AI aan te pakken.

Werkgevers: Werkgevers moeten de resultaten van het forum in de gaten houden, aangezien deze essentiële richtlijnen zullen bieden voor de interpretatie van nalevingsvereisten voor AI-systemen met een hoog risico op de werkvloer.

Werkzoekenden: Werkzoekenden kunnen meer gestandaardiseerde en transparante AI-praktijken verwachten naarmate het forum werkt aan het verfijnen van de implementatie van de bescherming van grondrechten.

23 september 2026

Europees AI-bureau start formele handhaving EU AI-verordening

Sinds augustus 2026 heeft het Europese AI-bureau officieel zijn onderzoeks- en handhavingsbevoegdheden met betrekking tot de EU AI-verordening op zich genomen. Dit markeert een verschuiving van theoretische nalevingsplanning naar actieve toezicht op verboden AI-praktijken en AI-modellen voor algemeen gebruik.

Werkgevers: Werkgevers moeten naleving nu als een onmiddellijke operationele prioriteit beschouwen, aangezien de Europese Commissie is begonnen met actieve handhavingsacties.

Werkzoekenden: Werkzoekenden kunnen een betere bescherming verwachten tegen verboden AI-praktijken nu toezichthouders actief toezien op en boetes opleggen voor niet-conforme systemen.

2 augustus 2026

Transparantieplicht voor chatbots en AI-content van kracht

Artikel 50 van de EU AI Act geldt sinds 2 augustus 2026. Mensen moeten weten wanneer zij met een AI-systeem communiceren en door AI gegenereerde content moet herkenbaar zijn.

Werkgevers: Recruitmentchatbots en AI-assistenten in uw sollicitatieproces moeten duidelijk melden dat de werkzoekende met AI communiceert.

Werkzoekenden: U kunt voortaan zien wanneer u in een sollicitatieproces met een AI-systeem te maken heeft.

1 augustus 2026

Europese Commissie publiceert conceptrichtlijnen voor classificatie van AI met een hoog risico

De Europese Commissie heeft conceptrichtlijnen gepubliceerd om organisaties te helpen bepalen of hun AI-systemen, in het bijzonder die voor werving en HR, onder artikel 6 van de EU AI-verordening als hoog risico worden geclassificeerd. Deze richtlijnen bieden praktische voorbeelden om te verduidelijken wanneer AI-tools die invloed hebben op arbeidsbeslissingen onder het strikte regelgevingskader voor hoog risico vallen.

Werkgevers: Werkgevers moeten hun HR-software toetsen aan deze nieuwe richtlijnen om te bepalen of hun tools verplichte nalevingsmaatregelen voor hoog risico vereisen.

Werkzoekenden: Werkzoekenden profiteren van meer transparantie en gestandaardiseerde veiligheidseisen voor AI-tools die worden gebruikt om hun professionele kwalificaties te beoordelen.

Deze informatie is bedoeld als algemene toelichting en is geen juridisch advies.

Officiële tekst op EUR-Lex

Bijgewerkt: 13 november 2026

© 2026 Alle rechten voorbehoudenKVK-nummer: 96422823BTW-nummer: NL005209469B93
PrivacybeleidSitemap
Wij gebruiken noodzakelijke cookies voor Vacaturebank.ai en, met uw toestemming, analytische cookies om het platform te verbeteren. U kunt uw keuze altijd wijzigen via Cookies onderaan de pagina. Zie ons Privacybeleid.